Waarom past propaan in de energietransitie en aardgas niet?

Geschreven door Fred Jeuken op 10 sep 2019

shutterstock_520890373Het aardgas verdwijnt uit onze huishoudens. Nieuwe huizen en wijken zijn als eerste aan de beurt en in 2050 moeten alle woningen van het aardgas afgesloten zijn. Afgelopen week publiceerde het Sociaal Cultureel Planbureau een rapport over hoe de burger hier tegenaan kijkt. De conclusie is dat woningeigenaren wel aardgasvrij willen wonen, maar zich afwachtend opstellen, omdat ze zich zorgen maken over de betaalbaarheid en effectiviteit van de alternatieven. Gelukkig hoeven we niet allemaal voorop te lopen en zijn er ook voor degenen die de nieuwe ontwikkelingen nog even willen aanzien, duurzame mogelijkheden zonder aardgas.

Geen nieuwe installatie of apparatuur
Warmtepompen, zonnepanelen, windmolens, warmtenetten. Het zijn de meest genoemde technieken die de plaats van aardgas in moeten nemen. Technieken die in bestaande woningen om veel aanpassingen vragen. Om deze technieken effectief toe te passen moet het huis namelijk voldoen aan een aantal voorwaarden. Zoals een goede isolatie, ventilatie, vloerverwarming of speciale radiatoren, een elektrisch fornuis etc. Zeker in wat oudere huizen (bouwjaar vóór 2000) is dit een ingrijpende renovatie. En dat terwijl we (nog) niet weten welke techniek we in de toekomst gaan gebruiken, omdat de ontwikkelingen nog volop in gang zijn. Hoe aantrekkelijk is het dan om in plaats van aardgas een ander gas, te weten propaangas, in te zetten? Daar waar dit mogelijk is*, biedt het de eigenaar veel voordelen. In het gebruik zijn er weinig verschillen te vinden tussen aardgas en propaan. Je kunt bijna alle merken en typen cv-ketels, fornuizen en geisers ombouwen voor propaangas. In de praktijk betekent dit dat je geen nieuwe installatie, leidingwerk en ook geen nieuwe apparatuur nodig hebt. Propaan als energiebron is niet nieuw. Het is van oudsher een vertrouwde energiebron voor tienduizenden huishoudens en agrarische bedrijven die niet op het aardgasnetwerk zijn aangesloten.

*Om de veiligheid te garanderen, is voldoende afstand van een tank naar de omgeving noodzakelijk. Die afstand is afhankelijk van de inhoud en aantal keren  dat een tank gevuld moet worden. Het minimum is 10 meter.

Is propaan wél duurzaam?
Propaan werkt hetzelfde als aardgas, maar de bron of de winning maakt het verschil. Propaan is een gasvormige koolwaterstof (LPG). Waar aardgas een directe fossiele brandstof is, is propaan een bijproduct van het raffinageproces van aardolie of de winning van aardgas.
  1. Bijproduct van het raffinageproces van aardolie.
    Bij het raffinageproces wordt ruwe olie gefractioneerd gedestilleerd. Dat houdt in dat de olie verwarmd wordt en in een destillatietoren in delen gescheiden. Ieder deel wordt vervolgens voor verschillende doelen of producten gebruikt. Van brandstof tot parfum. Aan de bovenkant van de kolom blijven de koolwaterstoffen, waaronder propaan, over. Deze koolwaterstoffen komen hoe dan ook vrij. Ze niet gebruiken, zou dan ook een verspilling van grondstoffen betekenen.
  1. Bijproduct bij de winning van aardgas
    Propaan en aardgas lijken veel op elkaar, maar de chemische samenstelling is anders. Aardgas bestaat voor 75-99% uit methaan. Aangevuld met ethaan, propaan, butaan en etheen. Dit zijn koolwaterstoffen die bij het winnen vaak direct uit het aardgas verwijderd worden. Ook hier geldt dat het zonde is van de grondstof om deze niet verder te verwerken of gebruiken.
Daarnaast kenmerkt propaan zich door een bijzonder zuivere verbranding, lage CO2- en zwaveluitstoot en minimale fijnstof emissie. Propaan wordt vrijwel volledig in de ketel verbrand. Omdat propaan ook niet giftig is, levert het ook geen bodem- of waterverontreiniging op. Propaangas is biologisch afbreekbaar en verdwijnt gewoon als het in de atmosfeer komt. Het mag dan ook overal, ook in kwetsbare gebieden, gebruikt worden.
Hoe lang we het zullen uitzingen met de olievoorraden in de wereld valt moeilijk te voorspellen. Wel is duidelijk dat zolang we aardolie als grondstof blijven gebruiken en bewerken, zolang is het ook nuttig om de bijproducten, waaronder propaan, te gebruiken.
 
Hoe past propaan in de energietransitie?
Propaan kan op verschillende onderdelen een rol spelen in de energietransitie:
  1. Tijdelijke energiebron
    Eigenaren van nieuwbouw huizen die geen gasaansluiting meer krijgen of van huishoudens die de komende jaren van het gas afgesloten worden, kunnen met propaan tijdelijk in de warmtevraag voorzien. Zeker voor de niet-koplopers onder ons is het een prettige gedachte om de ontwikkelingen in de verschillende technieken af te kunnen wachten zonder letterlijk in de kou te komen staan.  Met als bijkomend voordeel dat een van de meest veelbelovende ontwikkelingen, waterstof, gebruik kan maken van de bestaande gasinfrastructuur.
  2. Aanvullende energiebron en buffer
    Zolang batterijen niet voldoende vermogen hebben om de duurzaam opgewekte energie (met zonnepanelen of windmolens) voor langere tijd op te slaan, kan propaan de seizoensschommelingen opvangen. Bovendien vormt het een buffer voor het flexibele aanbod van stroom.

Propaan is dan ook niet enkel een alternatieve energiebron, maar tegelijkertijd ook een aanvulling op andere bronnen. Propaan kan uitstekend gecombineerd worden en ingezet worden met innovatieve installaties en draagt zo bij aan een economisch efficiënte energietransitie.   

Wil je méér weten over propaan? Wat is het, waarvoor gebruik je het? Hoe sla je het op en sluit je het aan? Wat zijn de risico’s en hoe waarborg je de veiligheid? Of propaan als alternatief voor aardgas? Download dan hieronder het E-book Propaan: decentrale energiebron met perspectief! Een E-book vol praktische informatie die antwoord geeft op de meest gestelde vragen.

E-book Propaan: Wat is propaan?

 

Onderwerpen: aardgas, energietransitie, propaangas, alternatief voor aardgas, Van het gas af