Formeren met argon of formeergas: kwestie van kwaliteit en tijd

Om direct een misverstand de wereld uit te helpen: formeerlassen is geen lasproces. Het is vakjargon voor de lastechniek die gebruik maakt van backinggas, formeren genaamd. Formeren zorgt ervoor dat de zuurstof in de lucht wordt geminimaliseerd, zodat tijdens het lasproces geen oxidatie kan ontstaan. Formeren wordt vooral gebruikt bij het TIG-lassen van roestvast stalen (RVS) leidingen en buizen en eigenlijk alle werken waar een kwalitatief goede, schone, las vereist is. Denk daarbij onder andere aan laswerk voor ziekenhuizen, booreilanden, de voedingsmiddelen- of vliegtuigindustrie.

Beschermgas of backinggas: wat is het verschil?

TIG lassen, de naam (Tungsten Inert Gas) zegt het in feite al, is lassen met een inert beschermgas. Deze gassen zijn nodig om zuurstof en stikstof van de lasplaats te verdringen, omdat deze het te lassen materiaal en de wolfraamelektrode (Tungsten) zouden doen verbranden. In veel gevallen is dit argon. Dit beschermgas voorkomt dat zuurstof uit de lucht kan inwerken op het smeltbad dat tijdens het lassen ontstaat. Het wordt aan de voorkant van de las op en rondom het smeltbad gestraald en zorgt er zo voor dat het materiaal tijdens het lasproces niet wordt aangetast. Om ook de lasverbinding aan de achterkant van het smeltbad te beschermen, gebruikt men backinggas. Het gebruik van een backinggas voorkomt oxidatie en verhoogt daarmee de corrosiebestendigheid. Het zorgt bovendien voor een gladde en schone las. Als backinggas kunnen verschillende soorten gas gebruikt worden, zoals argon en de formeergassen stikstof, waterstof en mengsels hiervan. De keuze voor een backinggas wordt mede bepaald door het materiaal en door de gewenste kwaliteit van de las. Zo is bijvoorbeeld de standaardkwaliteit van argon (4.8) in de meeste gevallen voldoende zuiver voor RVS toepassingen. Voor het formeren van bijzondere metalen of voor werkstukken met zeer hoge eisen aan het eindproduct, kan een hogere kwaliteit backinggas vereist zijn, zoals argon 5.0 of 6.0. Kiest men voor een formeergas dan is het wel van belang er rekening mee te houden dat bij een mengsel waaraan meer dan 10% waterstof is toegevoegd een brandbaar gas ontstaat. Dit moet afgefakkeld worden.

Argon of formeergas?

Wat is nu eigenlijk het verschil tussen het gebruik van argon of formeergas? Loek Duivenvoorden van LasPlus geeft antwoord: “Er is natuurlijk een prijsverschil. Formeergas is goedkoper. Daar staat echter tegenover dat het vaak praktischer is om met Argon te werken. Om de eenvoudige reden dat je voor het TIG lassen toch al in 99% van de gevallen Argon gebruikt als beschermingsgas. Met een dubbel reduceerventiel kun je dan de ene gasstroom als beschermingsgas en de andere als backinggas gebruiken. Formeergas daarentegen kun je enkel gebruiken om te formeren. Niemand sjouwt graag met twee flessen gas als het ook in één kan. ”

Formeren in de praktijk

Formeren komt in de praktijk vooral veel voor bij het lassen van leidingen en buizen. Gebruik je voor de binnenkant van een leiding of buis namelijk geen backinggas, dan ontstaat daar een soort bloemkooleffect met uitstulpingen erin. Veel sectoren, denk bijvoorbeeld aan leidingen voor het transport van zuivel, stellen een gladde en schone doorlas echter verplicht. Om dit te bereiken wordt tijdens het lassen in de leiding of buis argon of formeergas toegevoerd. In een constante flow. Het backinggas moet namelijk blijven stromen om te voorkomen dat er zuurstof bij het materiaal kan komen. Een andere mogelijkheid is het gas in de ruimte waar we geen zuurstof willen te brengen. We creëren dan een soort kamer in het te lassen werk. Het voordeel hiervan is dat er snel gestart kan worden met lassen en het gebruik van gas beperkt blijft. Hiervoor worden hulpmiddelen zoals afdichtingstape ingezet. De buis of leiding wordt afgedicht met aluminium tape. Aan de ene zijde wordt daar de gastoevoer aan gekoppeld, aan de andere zijde worden kleine gaatjes in de tape geprikt. Dit zorgt er voor dat het gas goed blijft stromen. Een ander hulpmiddel is het rubberen ballonnetje dat aangebracht wordt om het gas enkel in dat gedeelte waar gelast wordt te laten stromen.

Minimale en maximale gasstroom: nauwkeurig bepalen

“Welk gas je ook gebruikt om te formeren, het is van belang om nauwkeurig het aantal liters in de gasstoom te bepalen.” vervolgt Loek Duivenvoorden zijn betoog. “Gebruik je te weinig formeergas of argon dan krijg je nooit een mooie schone las aan de binnenkant. Gebruik je teveel dan wordt de druk in de buis of leiding te hoog waardoor het gas ontsnapt. Hoe nauwkeuriger de hoeveelheid gas die stroomt, hoe gladder de las. Is het proces niet helemaal stabiel, bijvoorbeeld bij het gebruik van teveel gas of te weinig gas of materiaal dat te heet wordt, dan zie je dat direct terug in het resultaat. Een lasser kan ook met dit gegeven spelen. Door de druk iets hoger te laten worden kan hij de temperatuur van het smeltbad omhoog stuwen. Om het aantal liters in de gasstroom in de gaten te houden gebruik je twee flowbuizen die verbonden zijn aan je reduceerventiel.”

Veiligheid

Argon en formeergassen zijn industriële gassen en vallen in de categorie gevaarlijke stoffen. Het vervoer, gebruik en opslag ervan is aan regels gebonden. Dat de veiligheidseisen hoog zijn, zal niemand verbazen. Het E-book ‘Gascilinders voor industriële gassen: wat de gebruiker moet weten’ geeft die informatie die voor de gebruiker van belang is om veilig en efficiënt te kunnen werken. Download het E-book hieronder.

E-book aanvragen

Contacteer een adviseur

Jewagas levert verschillende gassoorten toegespitst op uw bedrijfsproces. Voor vragen bent u bij onze adviseurs aan het juiste adres.

Author avatar
admin
https://www.jewagas.com

Post a comment